كه با توجّه به معناى آن ، آرام آرام ، اصطلاح « اسباب ورود الحديث » « 1 » جايگزين آن شد . بعد از آن نيز « اسباب صدور الحديث » « 2 » رواج يافت . سپس « مورد صدور حديث » « 3 » به عنوان معادلى ديگر براى آن انتخاب شد . « شأن صدور حديث » « 4 » و « علّت صدور حديث » « 5 » هم ، مترادف‌هاى ديگرى هستند كه به تازگى به كار رفته‌اند . در اصطلاح ، سبب ورود حديث ، عبارت است از امرى ( حادثه‌اى ، مناسبتى ، نيازى ، پرسشى ، موضوعى ، و . . . ) كه موجب مىشود پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله ، يا يكى از امامان عليهم السلام ، به خاطر آن يا در ارتباط با آن ، حديثى را بيان كنند كه دريافت آن ، در فهم حديثْ مؤثّر است . امّا علم سبب ورود حديث ، علمى است كه در پى شناخت و بحث دربارهء اسباب موقعيت‌ها و زمينه‌هايى است كه معصومان عليهم السلام به دنبال آنها حديثى بيان كرده‌اند . بنا بر اين ، شناسايى احاديثى كه داراى مورد صدور هستند ، بررسى مورد صدور آنها و ميزان تأثيرشان در فهم احاديث ، در حيطهء اين دانش قرار دارد . 2 . اهميت شناخت مورد صدور احاديث شناخت مورد صدور ، راهى قوى براى فهم حديث و موجب تقويت فهم آن است و نورى بر حديث مىافكند و آن را كاملًا واضح و روشن مىكند كه در چه موقعيتى بيان شده است . از سوى ديگر ، سخنان معصومان عليهم السلام داراى وجوه معنايى هستند ، همان

--> ( 1 ) . ر . ك : الوسيط ، ص 466 ؛ المصباح ، ص 135 . ( 2 ) . ر . ك : مفاتيح علوم الحديث ، ص 126 . ( 3 ) . ر . ك : تلخيص مقباس الهداية ، ص 245 . ( 4 ) . ر . ك : بررسى اصول و معيارهاى نقد حديث از جهت متن ، ص 28 . ( 5 ) . ر . ك : فقه الحديث ، ص 41 .